Vlaamse autonomie of… Belgische ministers?

‘Hou u vast, want ge gaat eens wat zien’! Dat was de boodschap waarmee het ‘Vlaamse kartel’ van CD&V/N-VA naar de verkiezingen trok. ‘Vlaanderen heeft dringend een nieuwe – ‘moderne’ – staatshervorming nodig en wij gaan daar voor zorgen’. Het klonk allemaal zo mooi en veelbelovend en de monsterscore van het kartel laat vermoeden dat nogal wat goedgelovige Vlaamse kiezers er met open ogen zijn in getrapt. Op de avond van 10 juni werd er nog enthousiast met Vlaamse leeuwenvlaggen gezwaaid, maar we hebben zo’n stil vermoeden dat amper enkele dagen later in heel wat Vlaamse huiskamers al luid is gevloekt bij de politieke inschikkelijkheid van Vandeurzen en De Wever.
Zelfs formateur Didier Reynders moet een beetje geschrokken zijn van hun mededeling dat de beloofde staatshervorming best nog wat kan wachten, tot nà de regionale verkiezingsronde van 2009.

Slippertje?

Zowel CD&V als N-VA wrongen zich nadien in alle mogelijke en onmogelijke bochten om het ‘slippertje’ weer recht te trekken. Maar het kwaad was geschied. La Libre Belgique vroeg zich af of ze bij CD&V/N-VA al “een toontje lager” zingen. Het Vlaams Belang wees er op dat het kartel met dat uitstel “in de logica van de Franstaligen is gestapt” en Geert Lambert (Spirit) verwonderde er zich over dat het Vlaams kartel “nu al gas terugneemt.”
Het is niet de eerste keer dat CD&V en N-VA warm en koud blazen. Herinner u het CD&V- lijstje van 10 prioriteiten waarin de staatshervorming ‘vergeten’ was. Of de ex-verbondsleider van de scouts die na enig aandringen in een televisiedebat liet weten tégen de splitsing van de gezondheidszorg te zijn… ‘Communicatiefoutjes’ klonk het verontschuldigend. Op 10 juni zijn ze er nog goed mee weg gekomen. De vraag is hoelang het kartel CD&V/N-VA zich nog mag verheugen in dat aureool van politieke maagdelijkheid en Vlaamse geloofwaardigheid…

Van “onverwijld” tot “vroeg of laat”

Nee hoor, ‘we hebben de lat niet lager gelegd’, klonk het in de loop van de namiddag. ‘De pers heeft er ons ingeluisd’. Maar de twijfel blijft hangen. En de mist. Wat met de splitsing van Brussel-Halle-Vilvoorde dan? “Het moet er ooit wel eens van komen. Vroeg of laat”, aldus Bart De Wever voor de camera. Vroeg of laat? Tja, we begrijpen wel dat ze het woord “onverwijld” niet graag meer horen, maar ‘vroeg of laat’…

Ook dat werd nadien haastig rechtgezet met een perscommuniqué. ‘Vanzelfsprekend moet B-H-V eerst gesplitst zijn’. En in het regeerakkoord moeten ‘bindende afspraken’ staan voor de verdere staatshervorming. In dat geval mag de uitvoering wachten tot nà de verkiezingen van 2009. “De kiezers lezen geen communiqués, en als Vandeurzen de uitvoering van die richtlijnen wegwuift als een kwestie van ‘modaliteiten’, dan praat hij ver over het hoofd van zijn kiezers heen”, merkt Frans De Smet raak op in Het Nieuwsblad.

In een opvallende bui van goede wil, klonk het in de pers vooral dat het inderdaad maar om ‘modaliteiten’ zou gaan.. “Iedereen verdient een faire kans”. “De inhoud is belangrijker dan de timing”. Kan zijn. Maar de vraag is of de kijker/kiezer even vergevingsgezind is, na alle beloftes die door Paars werden gebroken. “De postjes komen dichtbij en zie, de staatshervorming mag best twee jaar uitgesteld worden…” Dàt is het beeld dat blijft hangen.

Uitstel of afstel?

De vraag is niet, zoals sommige commentatoren opmerken, wanneer er een staatshervorming komt, maar wel ‘of’ ze er komt. “Er moet een strikte agenda worden afgesproken”, schrijft Paul Geudens (Gazet van Antwerpen), want “het zou niet de eerste keer zijn dat communautaire afspraken worden gebroken. De oude Volksunie weet er alles van.”

Inderdaad. Gaan CD&V en N-VA genoegen nemen met wat vage toezeggingen of zelfs concrete toezeggingen op papier? En welke garantie hebben zij dat de Franstaliogen zich straks dan wél aan de afspraken zullen houden? Dat zou de eerste keer zijn…
Hebben ze ook een ‘plan B’? Een plan voor als de Franstaligen in 2009 plots overvallen worden door een acute aanval van geheugenverlies en de communautaire afspraken in de vuilnismand van de Wetstraat belanden. Wat gaan CD&V en N-VA dan doen? Hun ministerportefeuilles op tafel gooien en de regering opblazen? In alle ernst, wie gelooft dat?

We wensen Yves Leterme en Bart De Wever graag 5 minuten politiek moed toe. Maar we maken ons niet veel illusies. Tegenover het sterke Franstalige afwijzingsfront, staat nog altijd een verdeeld en dus haast bij voorbaat machteloze Vlaamse onderhandelaar. Een Vlaamse onderhandelaar die zich neerlegt bij het door het Belgische establishment opgedrongen cordon sanitaire, zodat men hoe dan ook al zwaar verzwakt aan de onderhandelingstafel terecht komt.
Voeg daarbij de eerste toegeving, het uitstel tot na 2009, en je begrijpt meteen dat er weinig reden is tot optimisme.

Géén staatshervorming

Informateur Didier Reynders geniet met volle teugen van de media-aandacht, maar staat nog nergens. Het enige wat hij kan melden is dat ‘de Franstaligen geen vragende partij zijn voor een staatshervorming’. ‘Integendeel, ze zijn zelfs niet bereid tot een dialoog’…
Wie dacht dat het een koud kunstje zou worden nu de PS van haar voetstuk werd gehaald op 10 juni, komt van een kale reis thuis. Alle Franstalige partijen tonen zich even onverzettelijk.
In een veelzeggend interview met Knack (20.06.07) drukt gewezen PSC-voorzitter Gérard Deprez dan ook alle hoop de kop in. De Vlamingen mogen die staatshervorming op hun buik schrijven. “Niemand wil dat op dit moment toegeven, maar ik garandeer u, er komt er geen!”
Zo simpel is dat.

Woord houden

CD&V en N-VA hebben hun verkiezingsoverwinning wel te danken aan de formele belofte om werk te maken van een staatshervorming en kunnen zich geen terugtocht veroorloven, merkt de Knack-journalist op. Maar Gérard Deprez is niet onder de indruk. “We zullen wel zien wie door de knieën gaat”…

En wat met die wapperende leeuwenvlaggen dan op het overwinningsfeestje van Leterme en co. “Ach”, zegt een lachende Deprez, “aan die vlaggen zou ik niet teveel betekenis hechten. Ik heb veel Vlaamse bewindslieden gekend. Op grond van zijn persoonlijke parcours had je Wilfried Martens ook als de gevaarlijkste man van België kunnen bestempelen. Hij was de organisator van de grote Vlaamse marsen op Brussel. Maar als eerste minister is Martens altijd trouw gebleven aan een unionistisch federalisme. Ik denk dat Leterme niet zo sterk van Martens verschilt.”

Dat is ook de weinig geruststellende inschatting van Christoffe Deborsu – bekend RTBf-journalist – in De Standaard (18.06.07). “We weten uit ervaring dat de functie de man maakt. De Vlaamsgezinde jonge CVP’er Wilfried Martens werd later een hyper-Belgisch schepsel in de schaduw van koning Boudewijn. De Vlaamsgezinde oppositieleider Guy Verhofstadt bekeerde zich ook tot ‘het fantastisch land dat België is’. Een Vlaming op Wetstraat 16 wordt Belg, ook al is hij oorspronkelijk een ‘homme dangereux’…” Ziezo, dat weten we weeral.

Wat nu?

De aangekondigde en plechtig beloofde staatshervorming zit dus in een patstelling. Wie dacht met een stem voor CD&V/N-VA een ‘nuttige stem’ uit te brengen, een stem die Vlaanderen op weg zet naar meer autonomie, kan straks het deksel op de neus krijgen en tot de nuchtere vaststelling komen dat alleen het Vlaams Belang een antwoord heeft op de Waalse veto’s.

De vraag is dus: wat nu? Het Vlaams Belang is alvast bereid om vanuit de oppositie elke stap te steunen die leidt tot meer autonomie voor Vlaanderen. Voorwaarde is uiteraard dat daarvoor geen waanzinnige prijs wordt betaald.

Het blijft verbazen hoe de Vlaamse partijen – de politieke meerderheid in dit land – zich steeds weer in het hoekje laten drummen. En het kan zo eenvoudig zijn. Stel u maar even voor dat Yves Leterme en Bart De Wever tegen hun Franstalige gesprekspartners zouden zeggen dat ze best wat water in hun wijn zouden doen, want dat ze anders met het Vlaams Belang in zee zullen gaan om de door Vlaanderen gewenste staatshervorming door te drukken. Wat denkt u? Zou dat de onverzettelijke Franstaligen niet tot enige toegeeflijkheid bewegen?

Stel u even voor dat Leterme en co. zouden zeggen: “Geen staatshervorming? Jammer, maar dan komt er ook geen Belgische regering meer. En dat betekent het einde van België. Is het dàt wat jullie willen?” Meer dan “5 minuten politieke moed” is daar echt niet voor nodig.
De vraag is dus of Leterme en De Wever die moed hebben. De toekomst zal het straks uitwijzen. CD&V en N-VA moeten kleur bekennen. Gaan ze voluit voor “meer Vlaanderen”, of toch voor de Belgische macht en de profijtjes?

Frank Vanhecke
1

Misschien bent u ook geïnteresseerd in ...