Stop er toch mee!

“Als straks het kindje geboren wordt, zal het zeker geen schoonheidswedstrijd winnen.” Met die bewoordingen trachtten commentatoren de hooggestemde verwachtingen te temperen over de beloofde splitsing van Brussel-Halle-Vilvoorde en de aangekondigde ‘moderne staatshervorming’. Intussen is het, na een informatieronde (Didier Reynders), een bemiddelingspoging van een ‘geniale loodgieter’ (Jean-Luc Dehaene) en nu al weken aanslepende onderhandelingen en ‘biechtstoelgesprekken’ (Yves Leterme) zelfs de vraag of er wel een kindje komt. Want, zoals u allen wel weet, daar moet je wel met twee voor zijn. En, de Franstaligen willen niet…

Vlamingen gegijzeld

“De Franstalige partijen die in Hertoginnedal aan tafel zitten, hebben Leterme en hun Vlaamse gesprekspartners nu wel zeer duidelijk gemaakt dat ze van geen staatshervorming willen weten. Dan zal het de beurt zijn aan de Vlaamse onderhandelaars om duidelijk te maken dat er zonder staatshervorming geen regering komt”, schrijft Luc Standaert in Het Belang van Limburg, en, zo voegt hij er nog aan toe: “Eigenlijk toont de gang van zaken tijdens de formatie-Leterme aan hoe mank de Belgische constructie loopt.”

Dat begint nu blijkbaar ook Jean-Luc Dehaene te beseffen. “De Vlamingen (beter gezegd de Vlaamse onderhandelaars en vooral de toenmalige CVP!) hebben indertijd hun getalsterkte laten varen en het principe van een dubbele meerderheid en een paritaire regering aanvaard. Maar dat compromis kan maar werken als aan beide kanten van de taalgrens wordt geprobeerd om tot akkoorden te komen. De dag dat één van beide ervan profiteert om iedere dialoog af te blokken, die dag hebben we een groot probleem…” Het is de perfecte samenvatting van de huidige patstelling. De Vlamingen hebben hun democratische meerderheid opgeofferd en worden nu permanent gegijzeld door onzalige Belgische compromissen, grendelwetten, alarmbelprocedures en onwillige Waalse gesprekspartners. Maar het geduld van de Vlaamse kiezer raakt op. Leterme en co. kunnen zich geen nieuwe toegevingen veroorloven en straks met lege handen naar de kiezer trekken staat gelijk met politieke zelfmoord.

Geloofwaardigheid

‘Ik weet niet hoeveel het er zijn, maar dát Yves Leterme, als er vandaag verkiezingen zouden zijn, een pak stemmen zou verliezen, daar durf ik wel een bak Westvleteren op verwedden’, schreef Jan Segers onlangs in Het Laatste Nieuws. De steun voor Leterme begint af te brokkelen in Vlaanderen. De lang aanslepende onderhandelingen en het uitblijven van een communautaire doorbraak worden de formateur zwaar aangerekend. “Vooral de Vlaamsgezinden lijken nu spijt te hebben van hun keuze op 10 juni”, stelt Peter Gorle vast. “Vlaamsgezinde kiezers die hun hoop hadden gesteld op Leterme om het status-quo van vijftien jaar te doorbreken, raken ontgoocheld omdat er nog niets uit het beraad is gekomen”, schrijft Luc Van der Kelen. “Zo gaat het in de politiek: al wat je zegt en belooft, keert zich tegen je als het resultaat uitblijft”…

Vlaamse ‘borrelnootjes’

Angst en onzekerheid sluipen binnen in CD&V-rangen. “Een communautaire cola-light zal niet volstaan”, bezweert Eric Van Rompuy de onderhandelaars. Bert De Brabandere, voorzitter van Jong-CD&V tapt uit hetzelfde vaatje. “De splitsing van Brussel-Halle-Vilvoorde zal zeker niet volstaan. CD&V heeft voor de verkiezingen heel zwaar ingezet op het communautaire thema en daarmee ook 10 juni gewonnen. Dat vertrouwen van de kiezer gaan we nu toch niet beschamen. (…) Je kan toch niet voor de verkiezingen je borst natmaken en tijdens de regeringsvorming zomaar alles inslikken. We moeten de kiezers van 10 juni recht in de ogen kunnen kijken bij de Vlaamse verkiezingen van 2009…”
De voorzitter van Jong-CD&V vergelijkt het met een etentje: “Daarin is de formatienota nog niet eens het aperitief, hoogstens een borrelnootje. Van het hoofdgerecht, de uitvoering van de Vlaamse resoluties, is op dit moment zelfs geen sprake”.

Foute strategie?

Leterme had het nochtans allemaal heel voorzichtig en behoedzaam aangepakt. Met een erg vage en minimalistische nota, waarin de communautaire eisen met een vergrootglas te zoeken waren. Op communautair vlak zou hij ook beginnen met de kleine, minder hete brokken (de ‘borrelnootjes’, zeg maar) om de Franstaligen te lijmen en uiteindelijk over de streep te trekken. Maar het heeft allemaal niet mogen baten. Ze lusten zelfs onze ‘borrelnootjes’ niet. Het dossier van de splitsing van het gerechtelijk arrondissement Brussel-Halle-Vilvoorde was ‘een makkie’, zo werd ons voorgehouden. Niet dus. Het stuitte op een onverbiddelijk ‘njet’ van madame ‘non’, Joëlle Milquet.

Even leek het er op dat Leterme deze week dan toch het eerste communautaire succesje op zijn rekening mocht schrijven. De Franstaligen zouden akkoord gaan met een Vlaamse vertegenwoordiging in de top van de NMBS en meer zeggenschap van de deelstaten in het beleid van de spoorwegmaatschappij. Maar Joëlle Milquet schoot het vermeende akkoord meteen aan flarden. Tja, als er over die dingen al geen overeenstemming mogelijk is, wat moet het dan worden als straks de échte hete hangijzers op tafel komen, vragen velen zich luidop af…

Belgische crisis onafwendbaar

Zelfs een oprechte Belg als Luc Van der Kelen (Het Laatste Nieuws) ziet het niet meer zitten en rukt zich stilaan de haren uit het hoofd bij de onredelijke onverzettelijkheid van de Franstaligen: “Een mens zou er separatist van worden”, zucht hij wanhopig. De Franstalige politici spelen met vuur, waarschuwt hij. “Elke dag worden er tijdens deze regeringsvorming in Vlaanderen nieuwe separatisten geboren.” Vlamingen hebben veel geduld, maar de Franstaligen moeten beseffen dat het niet eindeloos is. “Samenleven in één land is onmogelijk, als de minderheid de meerderheid jaar na jaar blijft beletten haar belangrijkste verlangens te realiseren.” Als zelfs een Van der Kelen dat schrijft, moet het wel ver gekomen zijn. Ons besluit is duidelijk: Laten we er toch mee ophouden! Dit heeft geen zin. Stop ermee, trek de deuren van Hertoginnedal dicht en laat de Walen zelf hun boontjes doppen!

Het Belgische model werkt niet meer

Robert Senelle noemde – in een helaas weinig opgemerkt interview met Gazet van Antwerpen – de politieke impasse een gevolg van een slechte en onafgewerkte staatshervorming. Het Belgische federalisme is volgens Senelle een nepfederalisme. Een knoeiboel die voortdurend voor politieke problemen zorgt. “De enige oplossing voor een werkzaam federalisme in dit land is de erkenning van de feitelijke tweeledigheid. Dat houdt in dat België twee echte deelstaten als fundament van het federale staatsbestel moet (er)kennen: Vlaanderen en Wallonië.”

Verder aanmodderen met halfslachtige (lees: Belgische) oplossingen heeft ook geen zin, zegt de professor. “Blijven sukkelen met een onafgewerkte staatshervorming zou een ramp zijn voor het land en zeker voor het welvarende Vlaanderen. De Vlamingen moeten dus uitkijken naar een oplossing die de fundamentele belangen van Vlaanderen op economisch en politiek vlak veiligstelt.”

Die oplossing betekent dat we eindelijk moeten afstappen van het bestaande Belgische model. Robert Senelle: “Het staat in de sterren geschreven dat Walen en Francofonen geen duimbreed zullen wijken. Met het gevolg dat de fundamentele Vlaamse belangen op de helling komen te staan.” Volgens de professor moet Vlaanderen daarom de huidige federale grondwet niet langer erkennen en een nieuw constitutioneel handvest eisen: “Het komt het Vlaams Parlement toe om tijdens een plechtige zitting Vlaanderen uit te roepen tot deelstaat van het federale België met het territorium dat zich van de Noordzee tot de taalgrens uitstrekt en waar alleen de Nederlandse taal en de Vlaamse cultuur officieel zijn erkend en beschermd. Van dat territorium is alleen Brussel-Hoofdstad tweetalig en een autonome regio.”

Totale kortsluiting

Is de denkpiste van professor Senelle een provocatie met revolutionaire trekjes, of alleen maar de staatkundige erkenning van het onweerlegbare feit dat de kloof tussen de twee deelstaten, Vlaanderen en Wallonië, een kloof tussen twee werelden is geworden? Onoverbrugbaar.

In een interview met De Morgen geeft ook Alain Gerlach, baas van de RTBf en voormalig woordvoerder van Guy Verhofstadt, toe dat de Belgische kortsluiting stilaan onherstelbaar lijkt. “Ik ben benieuwd wanneer er stemmen opgaan in Vlaanderen om buiten het grondwettelijke kader te stappen als blijkt dat Leterme geen regering kan vormen.” Dat lijkt niet langer fictie of utopie. “De meest waarschijnlijke situatie waarin Vlaanderen besluit om solo voort te gaan zonder Wallonië, is een diepgaande politieke crisis waarin het onmogelijk blijkt om nog een federale regering te vormen. Als het systeem zich helemaal vast rijdt.”

Dat is net wat wij hier en elders al zo vaak hebben gezegd en geschreven. En dat is wat er nu aan het gebeuren is. Het Belgische systeem rijdt zich hopeloos vast, zodat de Vlaamse onderhandelaars straks wel tot de conclusie moeten komen dat alleen de Belgische echtscheiding nog rest. Dat is ook de conclusie van een recente peiling van Gazet van Antwerpen. Daarin noemt 84,6% van de Vlamingen het ‘non’ en de houding van de Franstaligen onaanvaardbaar. 65% van de Vlamingen is van mening dat de splitsing van België op termijn niet meer te vermijden valt. “Het is zoals een overstroming”, zegt Alain Gerlache, “het water zoekt altijd een uitweg. Dat zal ook Vlaanderen doen in zo’n geval.”
Hoop doet leven. Uit de Belgische kortsluiting wordt vroeg of laat de Vlaamse staat geboren.
En het zullen de Franstaligen zijn die hun geliefde België de doodsteek hebben toegebracht.

Frank Vanhecke
1

Misschien bent u ook geïnteresseerd in ...