SOCIAAL BLOEDBAD

Vierduizend ontslagen bij Volkswagen in Vorst. Tweeduizend jobs die sneuvelen bij de toeleveranciers. En het is niet eens zeker dat het daar bij blijft. De vraag is of de fabriek met 1.500 man nog rendabel is en op termijn wel open kan blijven.

Het is hoe dan ook een nachtmerrie. In de eerste plaats natuurlijk voor de duizenden werknemers en gezinnen die getroffen worden en die we alleen maar sterkte kunnen toewensen. In de tweede plaats een nachtmerrie voor Verhofstadt. Na de sluiting van Renault Vilvoorde en het faillissement van Sabena wordt de regering opnieuw geconfronteerd met een sociaal bloedbad. Ze staan er bij en ze kijken ernaar. En ze hollen voortdurend achter de feiten aan.

“Eigen volk eerst”

In politieke kringen en in de pers wordt zwaar uitgehaald naar de Duitse regering, de Duitse directie van Volkswagen en de Duitse vakbonden. Kreten als ‘egoïsme’, ‘eng nationalisme’ en ‘eigen fabriek eerst’ zijn nooit ver weg. Dat men daarbij in één adem ook kan schoppen naar het Vlaams Belang is altijd leuk meegenomen. Of hoe de regering alsnog politieke munt probeert te slaan uit het sociale drama in Vorst. Hoe noemen ze dat ook alweer? Lijkenpikkerij, jawel.

Daarbij wordt gemakshalve vergeten dat Volkswagen ook in Duitsland de voorbije jaren zwaar heeft gesaneerd. 20.000 ontslagen is niet niks. Maar de scheldpartijen aan het adres van onze buren zijn natuurlijk begrijpelijk. Dat ritueel hoort niet alleen bij het verwerkingsproces, maar leidt ook de aandacht af van de eigen verantwoordelijkheid van onze regering en onze vakbonden. Want laten we wel wezen. Hoe pijnlijk de klap ook mag zijn, bij zo’n dramatische herstructureringen spelen ook nationale belangen mee. Altijd. Volkswagen is Duits, en dus is het bedrijf vooral bekommerd om de Duitse vestigingen en werknemers. Men kan dat betreuren, maar onbegrijpelijk is het niet. Bij Renault was het destijds niet anders. En als wij in ons land nog een grote autoconstructeur zouden hebben die in dezelfde situatie zou verkeren, dan zouden wij net zo gehandeld hebben. Laten we daar niet schijnheilig over doen.

Zwarte Piet

Dat “de Duitsers” de zwarte piet krijgen toegeschoven, hoeft niet te verbazen. Maar, zo stelt Eric Donckier vast, toen er in Duitsland 20.000 banen werden geschrapt “toen hebben we Verhofstadt niet gehoord. Toen was er géén Belgisch aanbod om een deel van de afvloeiingen over te nemen van de Duitsers.”
In feite weet Verhofstadt dat ook wel. Waarom hij het dan toch doet?
Eric Donckier: “Het is niet leuk om in de aanloop naar de verkiezingen van mei volgend jaar de schuld te krijgen voor het verlies van zeker 4.000 arbeidsplaatsen in een Belgische fabriek. De schuld bij iemand anders leggen kan dan helpen…”

Het is natuurlijk niet zo dat de regering de enige schuldige of hoofdschuldige is voor de massale ontslagen bij VW-Vorst. De automobielsector kampt wereldwijd met de gevolgen van overproductie en de globalisatie. Maar de bewindsploeg van Verhofstadt gaat niet vrijuit. Wat zich vandaag bij Volkswagen voordoet, komt heus niet uit de lucht vallen, dat zat er al jaren aan te komen. De regering heeft de voorbije jaren weliswaar wat maatregelen genomen, maar het bleef daarbij toch vooral bij wat gemorrel in de marge. “Te weinig en te laat”, zoals Marc Balduyck schrijft in Gazet van Antwerpen. Aan onze torenhoge loonkosten en onze concurrentiekracht – het fundamentele probleem – is niets of veel te weinig gedaan.

“Als wij beduidend goedkoper zouden zijn dan de Duitsers – daarom zijn al die multinationals indertijd naar ons land gekomen – dan zou er niet veel discussie zijn over het behoud van VW Vorst”, merkt Luc Van der Kelen nuchter op. “Geen Duits chauvinisme zou opkunnen tegen een duidelijk financieel voordeel” (Het Laatste Nieuws, 21.11.06). Inderdaad, zo simpel is dat. De Belgische loonhandicap in vergelijking met onze buurlanden bedraagt nog altijd 10 procent. Een bedrijf is geen liefdadigheidsinstelling en de rekening is dan vlug gemaakt.

Luc Van der Kelen waarschuwt dan ook : “De volgende regering zal er niet onderuit kunnen. Ze zal ingrijpender oplossingen moeten bedenken om de fiscale last te verplaatsen, weg van de arbeid.” De vraag is of de politieke leiders van dit land die structurele en ingrijpende maatregelen willen en durven nemen. Het Vlaams Belang stelde in 2003 al drastische maatregelen voor, zoals de premies op ploegenarbeid vrijstellen van belastingen.

Vakbonden

Ook de grote vakbondsbazen in Brussel moeten maar eens in de spiegel kijken. Zo merkt Paul Geudens in Gazet van Antwerpen (21.11.06) op dat de vakbonden bij VW Vorst geen al te beste naam hadden. “Steeds haantje de voorste geweest als er stakingsgeld te rapen viel”, schrijft de journalist. “We hebben het meerdere keren geschreven dat er in Vorst met vuur werd gespeeld”, gaat Geudens verder. “Vandaag gaan we niet zover te beweren dat de syndicale strijdvaardigheid de Belgische vestiging van VW de strop heeft omgedaan of dat Vorst is kapot gestaakt. Maar – we zullen beleefd blijven – een positieve invloed is er evenmin van uitgegaan.”

Ook Eric Donckier (Het Belang van Limburg, 21.11.06) nodigt de regering en de vakbonden in ons land uit tot wat kritisch zelfonderzoek. “De Duitse overheid deed inspanningen om de loonkosten te drukken. De vakbonden in Duitsland aanvaarden langer werken voor hetzelfde loon, wat ook nog eens van aard is om de loonkost te drukken. Ook dat moet gezegd worden. Net zoals het feit dat VW Vorst niet alleen een goed werkende maar ook een snel stakende fabriek is. Het is niet verboden te denken dat dit meespeelt bij de afwegingen.”

Achterhaald

Niemand twijfelt aan de historische rol die vakbonden in het verleden hebben gespeeld. Ook wij niet. Maar vandaag zijn ze zowat verworden tot het meest conservatieve bastion van het land. Vastgeroest bijna in een totaal achterhaalde retoriek over “den baas” – ‘de smeerlap’ – en “de werkman” – het onderdrukte slachtoffer. Dat was in de 19de eeuw en een stuk van de 20ste eeuw op vele plaatsen zo, maar vandaag toch niet meer. Je moet al stekeblind zijn om niet te beseffen dat werknemers alle belang hebben bij een goed ondernemingsklimaat en dat ondernemers alle belang hebben bij een gezond sociaal overleg en klimaat. Wie zich in onzekere tijden van afslankingen, herstructureringen en globalisering vastklampt aan enkel maar een verhaal van loonsverhogingen en ‘verworven rechten’ is niet goed bezig.

Is het – om het met de woorden van Eric Donckier te zeggen – “verboden te denken” dat de vakbondstop zich nu en dan laat leiden door het eigen belang in plaats van het belang van de arbeiders die men beweert te vertegenwoordigen? Of hoe verklaar je anders dat Cortebeeck en co. zo krampachtig vasthouden aan het unitaire België alsof hun leven ervan afhangt en waarom ze zich koppig blijven verzetten tegen de regionalisering van het werkgelegenheidsbeleid en het afsluiten van Vlaamse CAO’s? Het moet maar eens gezegd worden dat ze spelen met de welvaart van Vlaanderen en de toekomst van honderdduizenden Vlaamse werknemers.

Prioriteiten

Tot slot nog dit. In de marge van de driekwart of hele sluiting van Volkswagen Vorst moet het toch bijzonder wrang klinken dat vakbondsbazen intussen zoveel energie steken in de klopjacht op en het buitengooien van brave leden en militanten die de onvergeeflijke zonde hebben begaan om bij de voorbije verkiezingen kandidaat te zijn op een lijst van het Vlaams Belang. Of regering en ministers die zich de ziel uit het lijf werken voor zogenaamde quota of streefcijfers die ervoor moeten zorgen dat bedrijven met zachte of harde dwang verplicht worden meer allochtonen in dienst te nemen. Daarmee weet u waar de prioriteiten van regering en vakbonden liggen.

Intussen sluiten steeds meer ondernemingen in ons land hun deuren. Of vluchten ze naar verre windstreken waar de lonen lager zijn en de regelgeving en het economische klimaat minder verstikkend.

Het sociale bloedbad in Vorst is, zo valt te vrezen, maar een voorproefje van wat ons nog te wachten staat. Ook boven Opel in Antwerpen hangen dreigende onweerswolken. En dan hebben we het nog niet eens over de onbezonnen uitbreiding van Europa. “Wij zijn de enige partij die consequent gepleit heeft voor het openstellen van de grenzen”, klopt Bart Somers zich fier op de borst. Eens kijken of de VLD-voorzitter zich die woorden nog herinnert als onze arbeidsmarkt straks overspoeld wordt door laaggeschoolde en goedkope arbeidskrachten uit Polen, Bulgarije en Roemenië én uit Turkije…

Frank Vanhecke
1

Misschien bent u ook geïnteresseerd in ...