HET PLACEBO-EFFECT

Enkele weken na de verkiezingen kunnen we stilaan de balans opmaken van 8 oktober. Een eerste vaststelling is dat het cordon sanitaire stand houdt en weer stevig gebetonneerd lijkt. Albert, de linkerzijde en het Belgische establishment kunnen weer op beide oren slapen. Dat is geen ramp voor het Vlaams Belang, zo stelt Dirk-Jan Van Baar vast in het Nederlandse opinieblad HP/De Tijd, maar wel voor de politiek en de democratie. “Wie het goed meent met België, moet hopen dat het cordon op lokaal en regionaal niveau wordt doorbroken”, schrijft de journalist.

Van Baar slaat nagels met koppen. Zo merkt hij op dat Dewinter en Het Vlaams Belang officieel “vanwege racisme taboe is verklaard, maar zijn (onze) ondeugd is het separatisme, dat hem (en het Vlaams Belang) tot staatsvijand maakt.” “Dat verklaart waarom het cordon sanitaire tot nu standhoudt, hoewel het tot verkrampte toestanden leidt in het publieke debat, het numerieke overwicht van de Vlamingen tegenover de Walen uitwist, Dewinter (en het Vlaams Belang) in de kaart speelt en Vlaanderen tot gijzelaar maakt van de Franstalige socialisten een niet-representatieve linksige elite”.

Een vlijmscherpe analyse die bewijst dat je voor een onbevooroordeelde en onbevangen kijk op de politieke situatie in ons land vandaag eerder in het buitenland moet zijn dan bij de grijze eenheidsworst van onze vaderlandse regimepers. Dat blijkt overigens ook uit de herboren steun voor Verhofstadt en co.

“Paars staat er weer”

“Paars leeft weer!” “Paars staat er weer!” “Paars doet het weer!” Zo klonk het haast eenstemmig in de pers, na de zogenaamde beleidsverklaring van Guy Verhofstadt. De liefde voor Paars was wat bekoeld in de kringen van opiniemakers, maar amper een half jaar voor de federale verkiezingen wordt ze nieuw leven ingeblazen. Dat de nieuwe milieutaks weinig met het milieu te maken heeft, maar alles met het dichten van de gaten in de begroting? Ach, wie ligt daar wakker van. Dat heel die begrotingsoperatie knip- en plakwerk is en schaamteloos boerenbedrog waarvoor de belastingbetaler na de verkiezingen de rekening gepresenteerd zal krijgen. Ach, een kniesoor die zich daar druk om maakt. Liefde maakt blind, en de journalisten die het toch gezien hebben, worden door hun krant of omroep vriendelijk verzocht een en ander met de mantel der liefde toe te dekken. De pers als feel-good-machine in dienst van het establishment. Je vraagt je af waarom ze bij de VLD nog een notoire sjoemelaar en bedrieger als Noël Slangen nodig hebben.

‘Struggle for life’

“Zodra de regimepers tijd en plaats vindt voor iets anders dan het vieren van de ‘nederlaag’ van het Vlaams Belang, dat in Antwerpen nog met 0,5 procent is vooruitgegaan, daar meer stemmen haalt dan ooit, en ocharme blijft steken op 33,5 procent”, schrijft Mark Grammens schamper aan het adres van zijn collega’s in de pers, “zal haar aandacht wellicht uitgaan naar de enige politiek relevante uitslag van de gemeenteraadsverkiezingen van 8 oktober, en dat is de forse achteruitgang van de VLD.”

De Vlaamse liberalen zitten verwikkeld in een strijd om het naakte overleven. Dat geldt trouwens ook voor de Parti Socialiste, die alweer achtervolgd wordt door een stroom politieke en financiële schandalen, maar daar op 8 oktober wonderwel niet voor werd afgestraft in de stembus.

“De zaak-Charleroi toont de ziekte van Henegouwen en deels van heel Wallonië”, zo schrijft Luc Van der Kelen in Het Laatste Nieuws. “Die (ziekte) van een éénpartijstaat, waar niet langer sprake kan zijn van een normaal functionerende democratie. Het laat zijn invloed gelden in de rest van het land, waar men de weg op wil van de modernisering en telkens wordt tegengehouden door een autocratisch apparaat, dat exclusief gericht is op machtsbehoud.” En, zo voegt hij er waarschuwend aan toe: “Als België wil overleven, zal het de oude PS moeten overleven”…

Zo is dat. Maar niet alleen de PS strijdt voor het behoud van de macht. Ook voor Guy Verhofstadt wordt het straks alles of niks. Een verlengd verblijf in de Wetstraat of een glansloze aftocht naar de olijfbomen van Toscane. En dus lijken de naar adem snakkende liberalen en de maffiosi van de Parti Socialiste meer dan ooit op elkaar aangewezen. Dat zou na het romantische nummertje van Guy en Freya nog meer gênante plaatjes kunnen opleveren. Krijgen we straks Verhofstadt en Di Rupo samen op de bank. ‘O Guy, ’t was lekker’ – ‘Ja Elio, laten we het nog een keer doen’…

PS leidt de dans

Wat wil Verhofstadt? Hij wil kost wat kost aan de macht blijven. Van de al vaak aangekondigde grote communautaire onderhandelingsronde zal dan niet veel in huis komen. Dat is duidelijk en heeft hij ook al laten verstaan. De boodschap zal in het PS-hoofdkwartier gretig genoteerd zijn. Verhofstadt werpt zich op als ge ‘grote verzoener’, in tegenstelling tot Yves Leterme die in Wallonië en ook in een deel van de Vlaamse pers maar wat al te graag als communautaire messenslijper wordt opgevoerd. Overigens geheel ten onrechte.

Leterme slaat in Vlaanderen graag op de Vlaamse grieventrommel – al was het maar om zich te verzekeren van de bruikbare stemmen van die goedgelovige N-VA-kiezers – maar in de aanloop van de federale verkiezingen van 2007 gaat hij Wallonië afdweilen om te zeggen dat ze vooral niet te zwaar moeten tillen aan die verbale krachtpatserij en dat ze absoluut geen schrik moeten hebben. En al die fraaie beloftes dan over de verregaande overheveling van bevoegdheden dan? Tja, ‘in Belgiê heb je daar het fiat van de Franstaligen voor nodig’. ‘We hebben echt ons best gedaan, maar zij wilden niet’, klinkt het straks, dat geven we nu al op een briefje. Na de capitulatie in het dossier Brussel-Halle-Vilvoorde krijgt u geheid een ‘déja-vu-gevoel’…

Samengevat: Als Leterme straks eerste minister wil worden – en dat wil hij, laat u niets wijsmaken – zal dat enkel gebeuren met de goedkeuring van de Parti Socialiste. En dus zit de door schandalen geplaagde PS – hoe paradoxaal het ook mag lijken – nog altijd in een zetel.

Wat doet Jean-Marie en wat doet de N-VA?

Een niet onbelangrijke vraag is wat Jean-Marie Dedecker straks doet. De lastige rebel werd door het politbureau van de VLD na de verkiezingen tot zondebok uitgeroepen en koudweg geliquideerd. Het is bekend dat de ‘rechts-voor-de-raap-senator’ zijn populariteit nog altijd politiek wil verzilveren. Hoe kan hij dat best? Met een éénmans-formatie – waarvan de haalbaarheid en het politieke succes erg twijfelachtig is – of door op het Vlot(t) te springen van zijn oude strijdmakker Hugo Coveliers? Wij moeten en gaan die keuze niet in zijn plaats maken, maar Jean-Marie moet zich toch eens afvragen wat hij wil bereiken.

Ook de N-VA-top mag zich eens dringend gaan bezinnen waar ze met de partij naar toe willen. Dient de partij alleen maar om een paar ministerportefeuilles veilig te stellen, om het cordon te stutten of de Belgische staat in leven te houden? Dat vraagt enig kritisch zelfonderzoek en dat is heel wat anders dan de voor het Belgische regime blijde boodschap dat Antwerpen het “Stalingrad” van het Vlaams Belang zou zijn. Bart De Wever is een getalenteerd debater maar er komt toch wat sleet op zijn vlotte praatjes. Het feit dat zijn verhalen zo breed uitgesmeerd worden in de regimepers zou hem trouwens tot nadenken moeten aanzetten.

Benieuwd welke oorlogsretoriek De Wever uit zijn hoge hoed gaat toveren als zijn huwelijkspartner Leterme straks in de koffer duikt met Di Rupo en alle Vlaamse eisen bij het huisvuil zet. Terzake mag nog eens gewezen worden op het veto van ACV-voorzitter Luc Cortebeeck tegen de regionalisering van de gezondheidszorg en de sociale zekerheid. Van een spagaat gesproken. De N-VA dreigt met andere woorden verpletterd te worden tussen de machtshonger van Leterme, de unitaire liefde van de machtige ACV-vleugel en de alsnog onaantastbare macht van de Parti Socialiste. Arme N-VA-kiezer. Of, om in het jargon van De Wever te blijven: na de verkiezingen van 2007 komt voor de N-VA het uur van de waarheid. ‘D-day’. Als je het ons vraagt heeft de N-VA zich blind in een heilloos collaboratie-avontuur geworpen. En er is geen weg terug. Als historicus zou Bart moeten weten hoe dat afloopt…
Misschien komt Bart na de politieke kater dan tot dezelfde pijnlijke conclusie als Winston Churchill die zich na wereldoorlog II en bij de bouw van het IJzeren Gordijn liet ontvallen: ‘wij hebben ons van vijand vergist’… En van bondgenoot.

Politieke schutkring

En daarmee zijn we terug aanbeland bij de aanvang van onze beschouwingen bij het politieke landschap en de op til zijnde verkiezingen. Het cordon sanitaire is het IJzeren Gordijn van de Belgische politiek. De politieke versie van de Berlijnse muur die moet beletten dat Vlaanderen zijn eigen lot in handen neemt en de vermolmde Belgische staat overeind moet houden.

Of zoals Filip Dewinter gevat opmerkte in een interview: “Of we straks ‘Guy Leterme’ of ‘Yves Verhofstadt’ krijgen, maakt niets uit. Het is allemaal één pot nat. Zolang het cordon stand houdt, blijft alles bij het oude.”

De Belgische politiek en de pers zijn in de ban van het befaamde placebo-effect lijkt het wel.
Het placebo-effect dat ervoor zorgt dat de patiënt zich beter voelt, ook al heeft de dokter hem opgesolferd met een neppil. Want, zo luidt de verklaring, ziek zijn zit vaak tussen de oren. En als we de patiënt maar kunnen wijsmaken dat het nepmedicijn werkt, dan werkt het vaak ook.
En dus maken we de terugkeer van de goed-nieuws-show mee. ‘Het gaat de goeie kant op’. In Antwerpen, in Gent, in Mechelen, in heel het land. En als we dat maar vaak genoeg herhalen, gaan de mensen het misschien nog geloven ook. Massahypnose. Met het Vlaams Belang als ‘ziekte’ en Patrick Janssens, Guy Verhofstadt of Yves Leterme als de messias die verlossing brengt.

Hoe lang duurt het nog voor het placebo-effect van het cordon, van Janssens, Verhofstadt en Leterme is uitgewerkt? “That’s the question”, om het met de woorden van Shakespeare te zeggen.

Frank Vanhecke
1

Misschien bent u ook geïnteresseerd in ...