Gebakken lucht in een lege doos

Tijdens de gemeenteraad van 13 januari hield raadslid Reccino Van Lommel een sterke tussenkomst waarin hij het het voorgestelde budget en de meerjarenplanning sterk op de korrel nam. Hieronder leest u integraal zijn tussenkomst :
Voorzitter,
Collega’s,
In de allereerste plaats wil graag ik iedereen het allerbeste toewensen voor 2014, op persoonlijk, maar ook op politiek vlak. Ik hoop dat de Turnhoutenaars een stad krijgen die zij verdienen en dat we de politieke vaudeville van vorig jaar – een van de donkerste jaren uit de Turnhoutse geschiedenis – snel kunnen vergeten. Er zijn immers heel wat uitdagingen waaraan wij met zijn allen het hoofd moet bieden. Het algemeen Turnhouts belang te dienen is daartoe het allerbelangrijkste.
Daarnaast spreek ik woorden van dank uit aan de medewerkers van de stad die ondanks de turbulente tijden waarin onze stad verkeerde zo goed mogelijk getracht hebben om een budget op te stellen en de administratie te oriënteren naar het nieuwe systeem van de Beleids- en Beheerscyclus.
Opnieuw een goed-nieuws-show. Dat was alvast onze mening toen wij tijdens de afgelopen verenigde commissie kennis namen van het budget, de meerjarenplanning, de toekomst van de handelsschool, de mobiliteit en het zwembad. Het zijn stuk voor stuk dossiers waarmee men in de afgelopen week gebakken lucht heeft verkocht, aangezien echte beslissingen worden uitgesteld en voor zich uit worden geschoven. Men neemt in deze dossiers de vlucht naar voor om de indruk van daadkracht te wekken, maar in wezen tijd te kopen. Het is een beproefd recept, zo’n hoerastemming creëren om onderlinge meningsverschillen en verschillende beleidsopties wat af te schermen voor het daglicht. Het is toch maar afwachten tot de hete aardappel weer terug op het bord komt.
Zo stellen wij vast dat men zonder enig beleidsplan binnen de nieuwe coalitie een meerjarenplanning en een budget heeft opgesteld. Een bestuursakkoord die naam waardig ontbreekt daarbij compleet. Nochtans lijkt het ons logisch dat mensen en partijen die met elkaar willen besturen precies dit als uitgangspunt nemen voor alle verdere handelen. Dàt is het allereerste wat op papier gezet moet worden. In Turnhout hoeft dat blijkbaar niet. We zien wel en we doen onderweg elkaar niet al te veel pijn, lijkt wel het ordewoord. Het is als een bouwpakket kopen dat men eerst in elkaar knutselt om pas nadien de handleiding op te stellen. Noemen jullie dat goed bestuur?
Tot op heden heeft dit nieuwe bestuur buiten wat gemakkelijke gemeenplaatsen als ‘knopen doorgehakt’ en ‘neuzen in dezelfde richting’ en ‘samen ploeg vormen’ en ‘breken met het verleden’ nog geen beleids- en bestuursdoelstellingen opgelijst waarin het zich onderscheidt van het verleden. En dan bedoelen wij niet alleen het recente verleden, maar ook het verleden van de vorige legislatuur.
De prioritaire doelstellingen die worden opgelegd binnen het BBC-verhaal zijn niet eens geformuleerd en we mochten kennis nemen van totaalbedragen die onvoldoende gekaderd kunnen worden binnen concrete doelstellingen ter zake. Dit bij gebrek aan een duidelijk beleidsplan. Te elfder ure en dan nog op vraag van raadsleden, twee dagen na de verenigde commissie en twee dagen voor vandaag, kregen we nog haastig wat ramingen binnen het meerjarenplan doorgestuurd. En daar moeten we het zonder uitleg mee doen.
Een mens zou van minder de bomen door het bos niet meer zien. Ik kijk even naar de fractievoorzitters van de meerderheidspartijen en vraag hen op de man of vrouw af: “Zien jullie dat wel?” Wij houden ons aanbevolen voor een gedetailleerde en verhelderende uitleg.
Voor 2014 wordt hier vandaag bovendien een summier-technisch budget goedgekeurd. Een woord dat schepen Stijnen bij aanvang van de legislatuur graag in de mond nam. Immers, het enige wat men dit jaar gedaan heeft, is het budget en de rekening nemen van 2013 en daar de besparingen van aftrekken. Zo bekom je een financieel kader waaruit helemaal niet kan worden afgeleid binnen welke focus deze stad dit jaar en in de komende jaren zal worden bestuurd. De nota’s met exploitatiebudgetten blinken uit in vaagheid en de investeringsenveloppe is uitgedrukt in totale bedragen. Het moet nog ingevuld en uitgesplitst worden. Dit heeft niets met kinderziekten te maken, zoals de schepen van financiën zonet suggereerde. Wat verwacht het college nu eigenlijk van ons? Dat wij een blanco-cheque geven zodat zij de lege doos van 2014 later kunnen vullen naar eigen goeddunken? En dat de raadsleden maar alert genoeg moeten zijn om op de commissies te achterhalen wat er precies met de centen gebeurt, zoals werd gesuggereerd op de verenigde commissie door een pas aangetreden schepen? Want over het detail van wat wij hier vandaag moeten stemmen in een meerjarenplanning, die zou moeten bepalen hoe de toekomst van onze stad er zal uitzien in de komende jaren, moeten wij nog wachten op de commissies om kennis te mogen nemen van de verschillende deelaspecten. Het lijkt er wel op of alles zal verdronken worden in de commissies, want bij een vraag in de ene commissie wordt altijd weer naar een volgende verwezen. Het feit dat de schepen stelt dat onze leninglast lager is in vergelijking met andere steden en gemeenten doet me denken aan zijn uitspraak in de vorige gemeenteraad dat wij niet over het muurtje van de anderen moeten kijken en vooral onze eigen boontjes moeten doppen.
In het overzicht van de beleidsdoelstellingen vinden we doelstellingen en actieplannen die vanzelfsprekend weinig ambitie uitstralen. Hiervan ontbreekt elke deftige financiële vertaling.  Wij hebben er als gemeenteraadsleden het raden naar hoe deze bedragen tot stand zijn gekomen. Het enige wat we in november zagen was een thema-excel die nog verder uitgewerkt moest worden, aangezien niet alle bedragen waren ingevuld. De actieplannen zouden in feite moeten verduidelijken wat het stadsbestuur gaat doen om een bepaalde doelstelling te realiseren, maar in plaats daarvan bestaat de enige toelichting van de actieplannen in een opsomming van acties. Van concretisering is helemaal geen sprake. We moeten het doen met een paar lijntjes. Enkele voorbeelden: “We stimuleren burgers om een klimaat-neutrale levensstijl aan te nemen”, “We voeren een diversiteitsbeleid”, “We ondernemen initiatieven om de gezondheid van de Turnhoutenaren te verbeteren” of “We organiseren markten”. Vaak zijn het logische zaken, maar op zijn minst hadden er toch al richtinggevende lijnen ter zake geschetst kunnen worden. Hoe jullie alles dus in de praktijk gaan brengen, komen we althans niet te weten voordat we de meerjarenplanning moeten goedkeuren. Ook wat betreft de meerjarenplanning vragen jullie aan ons alzo grotendeels een blanco-cheque. Maar ook dat zal wel weer iets voor de verschillende commissies zijn, zeker?! Wat alleszins duidelijk is voor ons, is het feit dat er een totaal gebrek is aan een heldere en coherente visie, en dat er ons een door het college ineen geflanst geheel wordt voorgeschoteld met als enige doel de BBC-deadlines van de Vlaamse regering te halen. Wij zien overigens weinig nieuwe zaken in vergelijking met het laatste college van de vorige legislatuur.
De burger heeft ondertussen al wel begrepen dat het eerste wapenfeit van deze nieuwe ploeg het verhogen van allerhande belastingen en retributies is geweest; we hebben immers vorige gemeenteraad kunnen vaststellen dat een hele hoop belastingen werden verhoogd of uitgevonden. Zogezegd zouden die gelijk gebleven zijn. Laat ons vooral niet lachen. Op onze constructieve voorstellen die we deden, kwam geen antwoord. Meer nog, ze werden zonder pardon van tafel geveegd. Ook toen bleek het college weinig blijk te geven van een visie en werd het duidelijk dat het enkel ging om het verhogen van de stadsontvangsten, ook als daarmee een rem zou gezet worden op het financieel aantrekkelijk maken van onze stad voor jonge gezinnen of het economisch weefsel. Burgers en bedrijven zullen het geweten hebben in Turnhout. De collega’s van T.I.M. en Groen zouden in hun oppositietijd ongetwijfeld moord en brand hebben geschreeuwd als er dergelijke fratsen zouden worden voorgelegd aan de gemeenteraad. Het tij kan blijkbaar snel keren wanneer men de stap naar de overkant maakt. En dan mag men nog uitpakken met de besparingsoefening van ruim 50 miljoen euro, de manier waarop deze besparingsoefening gebeurde, doet me de wenkbrauwen fronsen als ik zie dat de target als uitgangspunt sec 20% lineair is voor alle clusters. Ook daar had naar onze mening meer naar prioritering gekeken moeten worden. Vorige meerderheid of niet: de oefening werd gecoördineerd door dezelfde schepen. Het is onder het bewind van toenmalig burgemeester Stijnen dat er in de voormalige legislatuur extra personeel werd aangeworven en dat de reserves werden opgesoupeerd. Het is dan ook niet meer dan normaal dat hij nu als schepen van financiën zijn eigen fouten uit het verleden moet rechtzetten. U mag onze begrotingstussenkomsten er op nalezen: Wij zijn al jaren vragende partij naar een zuiniger en minder armlastig beleid. De burger zal voor voorliggend budget en meerjarenplanning een aanzienlijke duit in de grote lege zak moeten doen én het nog zal moeten blijken of al die besparingen uitvoerbaar zijn zoals werd gesuggereerd in de besparingsnota.
Wij hopen alvast dat de stad alsnog zal inzetten op het stimuleren van ondernemerschap en werkgelegenheid in Turnhout. Ik zou graag van de bevoegde schepen vernemen welke acties zullen ondernomen worden om dit ondernemerschap te stimuleren en de figuurlijke rode loper uit te rollen om nieuwe bedrijven van harte welkom te heten. Er werd een relanceplan beloofd als actiepunt. U mag immers niet vergeten dat Turnhout in afgelopen december nog een werkloosheidsgraad van 12,44% had ten opzichte van een provinciaal gemiddelde van 9,62%. Het falende Vlaamse en federale beleid ter zake in de afgelopen jaren was nefast, vanuit de stad Turnhout kunnen er misschien quick-wins behaald worden en kleine inspanningen gedaan worden waar mogelijk. Anderzijds stemt mij de evolutie van de werkloosheidscijfers niet gelukkig. Immers, van de werklozen in Turnhout was eind vorig jaar maar liefst ruim 27% van niet-Europese origine en dit terwijl dit 13% is in het hele arrondissement Turnhout. De verhouding steeg in de afgelopen jaren. Het duidt erop dat Turnhout hoe langer hoe meer te kampen heeft met de grootstedelijke problematiek waaronder ook andere centrumsteden gebukt gaan. In de toelichting van de Strategische Meerjarenplan lees ik dat “de crisis zorgt voor minder belastinginkomsten. Meer inwoners kloppen aan bij het OCMW”. In welke mate kan ik hier het een met het andere linken? Hoe kijkt het college naar deze veranderende verhouding? En vooral: wat is er de kostprijs van voor de Turnhoutse burger?
Niet alleen de begroting en de meerjarenplanning zijn dossiers die men voor zich uitschuift. Er zijn ook nog heel wat knopen in tal van andere dossiers die nog moeten worden doorgehakt. Denk maar aan de toekomst van de handelsschool en het zwembad. Via mediaoptredens probeert de stad haar PR-uitstraling alle eer aan te doen, maar niets is minder waar. Het enige wat we mochten vaststellen is dat de handelsschool tot 1/1/2017 in handen blijft van de stad Turnhout en dat het daarna wordt overgeheveld naar een scholengroep. Daarna zien we dus wel, maar wat is nu de fundamentele keuze van deze meerderheid? We hebben er het raden naar. Ook het zwembaddossier wordt vanonder het stof gehaald. Hoewel er pas eind april een besluit kan genomen worden over hoe de toekomst voor het zwembad er zal uitzien (er zijn immers 2 pisten die bewandeld kunnen worden), wordt nu al met tromgeroffel aangekondigd dat het volgend jaar al terug opengaat. Vast staat dat men niet van plan lijkt te zijn om over te gaan naar een compleet zwembad dat een centrumstad als Turnhout waardig is. Het valt nog af te wachten of de burger binnen het beloofde tijdsbestek een opening mag verwachten. En wij wachten af welke financiële pistes zullen gevolgd worden… Al zal men ons daarnaast nooit nog kunnen overtuigen dat een fundamenteel herstel op die onzalige locatie in het stadspark mogelijk is.  
Ook de fuifzaal draagt hoe langer hoe meer de kiemen in zich van een miserieverhaal. Immers, er zijn heel wat tekortkomingen en bedenkingen die men enkele maanden na de opening moet vaststellen. Hieronder zeker de levensvatbaarheid van de exploitatie. Heel wat commerciële activiteiten vinden niet de weg naar onze fuifzaal omwille van de kleinschaligheid. Als ik mij niet vergis, was het Vlaams Belang een van de weinige partijen die openlijk gepleit heeft voor een hogere capaciteit en zelfs een andere locatie. We verwezen in die zin al herhaaldelijk naar de succesformule van de stad Geel. Die capaciteit is nodig om kostendekkend te zijn. Men wist van meet af aan dat deze te klein zou zijn (zeker voor een stad als Turnhout), maar binnen de meerderheid van de vorige legislatuur – en waarvan de huidige een afspiegeling is – had iedereen zijn eigen symbooldossier dat koste wat het kost moest worden doorgeduwd. De zaalverantwoordelijken weten niet waar eerst beginnen en moeten dweilen met een open kraan. Niet alleen letterlijk, maar ook figuurlijk. Ik denk maar aan de recente omtovering van de fuifzaal tot een ware beerkelder. Ik hoop dat alle mankementen op een korte termijn opgelost geraken en dat het geen financiële aderlating wordt, al houden we ons hart vast voor wat nog op ons afkomt. 
Collega’s,
In tegenstelling tot de meerderheidspartijen die tot voor enkele maanden nog op de oppositiebanken zaten, blijven wij wel consequent elk bestuur met meer dan kritische argusogen volgen. Wij zullen de beloofde doorschuivingen en verwijzingen naar de commissies niet vergeten. Zonder bestuursakkoord en helder ontwikkeld beleidsplan kunnen wij onmogelijk het budget en de meerjarenplanning goedkeuren dat wij niet meer of niet minder beschouwen als een blanco cheque.
En uiteraard geldt dat mutatis mutandis ook voor het budget en het meerjarenplan van het AGB.
Reccino Van Lommel
Raadslid Vlaams Belang

Bijlage 1

Misschien bent u ook geïnteresseerd in ...